اساطیر و افسانه های باستان: یونان

[kaveh_d]

راستش هدف من نوشتن مطالبی در مورد افسانه ها و اسطوره های رومیان باستان بود. اما اکثر افسانه های ‏رومی از افسانه های یونانی منشا گرفتن و خوندن اونا بدون اطلاع از سر منشا های یونانیشون چندان لطفی نداره. ‏واسه همین از یونان شروع میکنم، بعد میریم سراغ روم و اگه مورد توجه قرار گرفت میریم سراغ مصر و ‏اسکاندیناوی و ...‏

خوندن داستانها و افسانه های باستانی به چه درد میخوره؟

این افسانه در حقیقت برای توضیح چیزهایی که انسان قادر به شرحش نبود بوجود اومدن، مثلا مبدا بوجود اومدن ‏دنیا، دلایل سیل و زلزله و زمستون و بهار. تو این میون افسانه های یونانی اونقدر جالب و شیرین بودن که حتی ‏امروزه هم دوست داریم اونا رو بخونیم و فیلمهای سینمایی و بازیهای کامپیوتری زیادی هم بر اساس اونا ساخته ‏شده.‏

هدف شما میتونه تنها سرگرم شدن و تعریف کردن اونا برای نوه نتیجه هاتون باشه یا برای سر در آوردن از آثار ‏هنری اروپایی که به شدت به این افسانه ها وابسته اند.‏

من سعی میکنم اینجا به طور خلاصه کمی در مورد این افسانه ها بنویسم، به امید اینکه مورد توجهتون قرار ‏بگیره. اول میریم سراغ خدایان، بعد انسانها و قهرمانها، تا بعد ببینیم چی پیش میاد.‏

[kaveh_d]

مقدمه:‏

افسانه های یونان مجموعه ای از داستانهای روایت شده توسط یونانیان باستانه که تو اونا به روابط خدایان و ‏انسانها پرداخته میشه.‏

یونانیها خدایان زیادی داشتند، داستانهای موجود در مورد مبداء و زندگی خدایان یونانی بسیار متنوع است و به ‏انواع صورتهای کمدی، تراژدی و یا حماسی نقل شده و این داستانها هم تو هر شهر ودیار باهم فرق میکنه.‏

تو هر شهری از یونان، خدا یا خدایانی داشتند که واسه هرکدوم یا چندتاشون معبدی ساخته میشد و تو مراسم ‏مختلف حیوانات اهلی مثل بز رو براشون قربونی میکردند.‏

حدود 300 سال قبل از ميلاد يونانيا معبد آپولو رو تو ديديما (‏Dideyma‏) تركيه ساختن. اونا معتقد بودن كه تو اين ‏معبد اسنادی وجود داره كه به كساني كه دنبالش هستند، قدرت پيشگويي آينده رو ميده. اين اسناد اغلب به شكل ‏معماهايي بودن كه جستجو كننده رو به نتايج غير منتظره اي ميرسوندن.‏
ستون‌هاى سبك ايونى 19 و نيم متر بلندي داشتند. اين خرابه‌ها عظمت و شكوه معابد باستاني رو نشون ميدن.‏

قیافه و احساسات خدایان مثل آدما بود و مثل آدما زندگی میکردن اما فرقشون این بود: اونا اغلب خیلی بزرگتر ‏بودند و فنا ناپذیر.‏

قهرمانا هم تو افسانه های یونانی نقش مهمی داشتند و داستانهای نقل شده از اونا بسیار جدی در نظر گرفته میشد و ‏یونانیا اونا رو نسبت به خدایان به خودشون نزدیکتر احساس میکردن‏.

[kaveh_d]

خدایان:‏

ارائه یه شجره نامه واحد از خدایان یونانی مشکله، چون روایتهای زیادی تو این زمینه هست اما دونسخه از نوشته ‏های یونان باستان رو میشه به عنوان مرجع حساب کرد. یکی نوشته های هیزیود (‏Hesiod‏) تو قرن 8 قبل از ‏میلاد و آپولو دورس (‏Apollodorus‏) تو قرن دوم میلادی.‏

بر اساس این نوشته ها در ابتدا به جز خاوس (‏Chaos‏) هیچی نبود. خاوس فضای تاریک خالی و سکوت مطلق ‏بود، که زمین از اون بوجود اومد. در اعماق بی انتهای زمین تاتاروس (‏Tartarus‏) قرار داشت، یه چیزی مثل ‏جهنم.‏
خاوس بهشت رو هم بوجود اورد. به زمین مادر گایی (‏Gaea‏) و به بهشت پدر (‏Uranus‏) میگفتند. خاوس برای ‏اینکه این دوتا رو به هم نزدیک کنه، شب رو بوجود اورد و همچنین اروس (‏Eros‏) خدای عشق و شهوت رو.‏

شاید بد نباشه بدونید که کلمه «اروتیک» در حقیقت از همین اروس گرفته شده .‏

خلاصه اینکه زمین و بهشت رفتن و سراغ هم و بچه دار شدن. 12 تا از بچه ها، تایتان (‏Titan‏) بودن. تایتانها ‏قوی و بزرگ بودند و متکبر. که جونترینشون اسمش کرونوس (‏Cronus‏) بود.‏

و 3 تا دیگه از بچه هاشون سایکلوپ (‏Cyclope‏) بود. اونا غولهای یک چشم بزرگی بودند که رعد و برق و ‏طوفان درست میکردند و محل زندگیشون اطراف سیسیل بوده.

[kaveh_d]

کرونوس و رئا

اورانوس ميترسيد كه تايتانها قدرتش رو بگيرن. و البته حق هم داشت. كرونوس که از پدرش ناامید شده بود، اونو ‏میکشه، آلت تناسلیشو میبره و پرت میکنه تو دریا. از کفهای خونی دریا آفرودیته (‏Aphrodite‏) الهه س ک س ‏بوجود میاد. کرونوس سایکلوپها رو هم میفرسته به زیر دنیا یا همون تاتاروس.‏

وقتي اون پدرشو ميكشه، قدرت دنيا رو به دست ميگيره. رئا همسر و خواهرش بود. کرونوس از ترس اینکه بچه ‏هاش هم همين بلا رو سرش در نیارن، شروع میکنه به قورت دادن بچه هاش. هستيا (‏Hestia‏) ، دمتر ‏‏(‏Demeter‏) ، هرا (‏Hera‏) ، هادس (‏Hades‏) و پوزیدون (‏Poseidon‏) رو میخوره. فقط جونترينشون، یعنی ‏زئوس (‏Zeus‏) با كمك مادرش موفق میشه جون سالم به در ببره. مادرش به جاي زئوس يه سنگ كه لباسهاي اونو ‏بهش پوشونده رو میده به کرونوس تا بخوره.‏

تو اينجا رئا به جاي زئوس، سنگ پوشيده شده با لباس رو به كرونوس ميده تا بخوره. اين مجسمه سنگي بين قرن ‏اول و سوم ساخته شده و الان تو موزه كاپيتولينوي رم نگهداري ميشه.‏

[kaveh_d]

زئوس و خدایان کوه المپ

نيم تنه زئوس، پادشاه خدايان المپ و انسانها بعضى وقت‌ها به عنوان يه شخصيت بخشنده و مدافع ضعفا ازش اسم ‏برده ميشه. اما بعضي وقتها هم به عنوان يه شخصيت بي ثبات، احساساتي و كينه جو به حساب مياد. اين مجسمه ‏نيم تنه الان تو موزه ملي ناپل قرار داره.‏

وقتي زئوس بزرگ ميشه، پدرشو وادار ميكنه تا بچه هايي رو كه قورت داده بود، بالا بياره و سایکلوپها رو هم از ‏جهنم آزاد میکنه. اونا هم قدرت صاعقه رو به عنوان پاداش به اون میدن. ‏
با كمك بچه ها و صاعقه زئوس با پدرش و تايتانها ميجنگه و پيروز ميشه. بعد يه حكومت جديدي روي كوه ‏اليمپوس تو يونان شمالى بوجود مياره.‏

زئوس حکومت آسمانو در دست میگره، برادرش پوزيدون، دريا و هادس برادر ديگه اش هم به زير دنيا يا دوزخ ‏حكومت ميكنه. خواهر اونا هستيا مسئوليت اجاقها و كوره ها و دمتر هم نظارت به محصولها رو به عهده میگیره.‏

تصويري از پوزيدون برادر زئوس و فرمانرواي دريا اون تو آثار هنري يونان اغلب يه نيزه ماهيگيري سه شاخه ‏معروف به ترايدنت دستشه. اين مجسمه برنزى بزرگ مال حدود 460 سال قبل از ميلاده، كه الان تو موزه ملي ‏باستان‌شناسى آتن قرار داره، اما نیزه سه شاخه اش گم شده.‏

زئوس با خواهرش هرا ازدواج كرد كه ملكه بهشت شد و نگهبان ازدواج و زايمان. آرس (‏Ares‏) پسر زئوس هم، ‏خداى جنگ شد كه نظارت به جنگها رو به عهده داشت.‏
‏ ‏
دوازده خدا و الهه روي كوه اليمپوس زندگي ميكردن كه به خدايان كوه المپ معروف بودن. آپولو (‏Apollo‏) ، ‏آرتميس (‏Artemis‏)، هرمس (‏Hermes‏) و آتنا (‏Athena‏) بچه هاي زئوس بودن كه تو المپ به دنيا اومدن.‏

[kaveh_d]

خوب فعلا تا اینجا رو داشته باشید تا بعدا بریم سراغ بچه های زئوس.‏

[Dark Knight]

کاوه جان عالی هست / دستت درد نکنه / کلا من علاقه بسيار زيادی دارم / کتابهای ترجمه شده هم اگر سراغ داری لطفا معرفی کنی / کتاب اساطیر يونان نوشته جان پين سنت و ترجمه باجلان فرخی رو دارم و يک 2 جلدی فرهنگ اساطير يونان و رم نوشته پير گريمال و ترجمه دکتر احمد بهمنش / کلا نياز به منابع بيشتری دارم
تشکر

[kaveh_d]

نوشته ای از Dark Knight

کاوه جان عالی هست / دستت درد نکنه / کلا من علاقه بسيار زيادی دارم / کتابهای ترجمه شده هم اگر سراغ داری لطفا معرفی کنی / کتاب اساطیر يونان نوشته جان پين سنت و ترجمه باجلان فرخی رو دارم و يک 2 جلدی فرهنگ اساطير يونان و رم نوشته پير گريمال و ترجمه دکتر احمد بهمنش / کلا نياز به منابع بيشتری دارم
تشکر

راستش من زیاد دنبال منابع فارسی نرفتم و اطلاع زیادی تو این زمینه ندارم. ظاهرا شما مطالعاتت تو این ‏زمینه از من بیشتره. من فقط ترجمه کتابهای انه اید، ایلیاد و ادیسه رو به فارسی دیدم.‏

اگه با انگلیسی مشکلی نداری سه تا سایت زیر مطالب جالبی تو این زمینه داره، که فکر کنم برات جالب باشه:‏

این سایت که تحت نظر دانشگاه ویکتوریا هست، کارش جمع کردن متون و عکسهای موجود روی اینترت، در ‏مورد افسانه های یونانی و رومی هست: ‏
http://web.uvic.ca/grs/bowman/myth

این سایت جالب هم اطلاعات خوبی در مورد خدایان ، قهرمانان و هیولاهای افسانه های یونان نوشته:‏
http://www.mythweb.com‏/‏

تو این سایت هم متن انگلیسی بسیاری از افسانه ها رو میتونیین پیدا کنید:‏
http://www.perseus.tufts.edu‏/‏

امیدوارم که کمی بکنه .‏

[kaveh_d]

همسران و فرزندان زئوس

زئوس، با الهه ها و زنهاي معمولي زيادي رابطه داشت كه باعث شد بچه هاي بي شماري داشته باشه.‏
سمل (‏Semele‏) يكي از همسران معموليش بود و اسم پسرش ديونيسس (‏Dionysus‏) بود كه به عنوان خداي ‏شراب و مسكرات شناخته شد.‏

از الهه لتو (‏Leto‏) هم كه يه تايتان بود صاحب دوقلوهاي آپولو (‏Apollo‏)، و آرتميس (‏Artemis‏) شد كه بعدها ‏دوتا از مهمترين خداهاي كوه المپ شدند. آرتميس ازدواج نكرد و زندگيشو صرف شكار كرد. آپولو به موسيقى و ‏غيب گويي روي اورد. مردم براى زيارت و گرفتن راهنمايي از آپولو به معبد دلفي ميرفتن.‏

يونانيها اعتقاد داشتند كه دلفي مركز دنياست. مقامات دولتي و شهروندان درجه بالا ميومدن به اين معبد تا در ‏باري حرفهاي آپولو صحبت كنن. اين معبد تو شهر دلفي قرار دار داشت كه از 595 سال قبل از ميلا هميشه مورد ‏حمله هاي مكرر قرار گرفته بود. اين معبد بعد از حفاريهاي سال 1892 كشف شد.‏

همسر ديگه زئوس يه حوري بود به اسم مايا (‏Maia‏)، كه هرمس (‏Hermes‏) رو به دنيا اورد. خداي حيله گر به ‏كوه المپ كه ميتونست از هر مانعي عبور كنه. هرمس روح مردها رو به زير دنيا هدايت ميكرد و حامل پيغام‌هاى ‏بين خدايان و انسانها بود.‏

اين مجسمه هرمس هست كه ديونيسوس رو تو بغل گرفته و حدود 340 سال قبل از ميلاد ساخته شده. ديونيسوس، ‏خداى شراب، بود كه دو حالت شادي و سرور و خشونت داشت. اغلب پيروانش انو تو حالت مستي پرستش ‏ميكردند. اين مجسمه اون با هرمس، پيغام‌آور خدايان، اصولا براي نصب تو معبد هرا در المپيا ساخته شده بود.‏

[kaveh_d]

تو این جدول اسم همسران فانی و غیر فانی زئوس همراه با فرزندانشون اورده شده

[kaveh_d]

هفاستوس (‏Hephaestus‏) و آتنا (‏Athena‏)، دو الهه كوه المپ بودن كه تولدهاى غیر معمولی داشتند. هرا، ‏هفاستوس، خداى آهنگرا رو بدون هم خوابگي با كسي حامله شد. زئوس وقتي هفاستوس براي كمك به مادرش ‏اومده بود، انو از كوه المپ به بيرون پرت کرد. اون روي جزيره لمنوس (‏Lemnos‏) افتاد و فلج شد. تولد آتنا ‏عجيبتر بود. زئوس و متيس (‏Metis‏)، دختر تایتانی که خداي اقيانوس بود، پدر و مادر آتنا بودند. گايي، خداي ‏زمين به زئوس گفته بود كه دختر متيس، پسري رو به دنيا مياره كه حكومت بهشت رو در دست ميگيره. زئوس هم ‏براي نگهداري تاج و تختش، متيس رو قورت ميده، مثل كرونوس كه بچه هاشو قورت داده بود. اما وقتي ‏هفاستوس سر زئوس رو با تبر دو نيم ميكنه، آتنا دختر متيس از سر زئوس بيرون مياد.‏

مجسمه آتنا يكي از قدرتمندترين الهه‌هاي يونانى. اون محافظ شهرهاى يونانى متعددي بود، مخصوصا آتن. تو ‏كتابهاي ايلياد و اديسه، آتنا تو جنگ تروي كنار يونانيها ميجنگه و همچنين به اديسه كمك ميكنه تا به خونه اش بر ‏گرده. يونانيا ساختموناى زيادي رو براي آتنا ساختن، از جمله معبد باشكوه پارتنون در آتن. اين مجسمه باستانى آتنا ‏الان در موزه ملي ناپل ايتاليا نگهداري ميشه.‏

آتنا هم هيچ وقت ازدواج نكرد و قدرت اطلاعات كاربردي در جنگ و صنعت رو به دست گرفت. اون محافظت ‏شهر آتن رو هم به عهده داشت.‏

پرسه فونه (‏Persephone‏) يكي ديگه از دخترهای زئوس بود. اسم مادرش دمتر (‏Demeter‏) الهه زراعت و ‏حاصلخیزی بود. يه بار كه پرسه فونه داشته تو دشت گل جمع ميكرده، هادس، خداي زير دنيا، اونو ميدزده و به ‏دنياي مردگان ميبره تا باهاش عروسي كنه. مادر غصه‌دارش همه دنيا رو به دنبال دخترش ميگرده. واسه همين ‏حاصل خيزي از بين ميره و مردم دچار قحطي ميشن. زئوس به هادس دستور ميده كه پرسه فونه رو آزاد كنه. ‏هادس هم كلك ميزنه و يه دونه انار به خورد پرسه فونه ميده و حالا به خاطر اينكه از غذاي دنياي مردگان خورده ‏بود، مجبور بود هرسال مدتي رو تو اون دنيا بگذرونه. هر وقت اون به زير دنيا ميرفت روي زمين زمستون ميشد ‏و با بازگشت اون بهار ميومد.‏

[kaveh_d]

تو همه اسطوره هاي يوناني به اين خدايان اصلي اشاره ميشه اما خدايان ديگري هم وجود دارن كه تو مناطق ‏مختلف فرق ميكنن. بيشترشون بچه هاي زئوس هستن و هر كدوم سمبل يه چيزي.

مثلا موزس (‏Muses‏) ، نهمين ‏دختر زئوس كه الهه حافظه اس، منه موسين (‏Menemosyen‏) هم سمبل ترانه و رقص و موسيقيه.‏

فيت ها (‏Fate‏) ، سه تا الهه بودن كه زندگى و سرنوشت آدما رو كنترل ميكردن. اونا تصميم ميگرفتن كه انسانها ‏كي بميرن. تصميم اونارو حتي زئوس هم نميتونست عوض كنه.‏

هورائه (‏Horae‏)، هم الهه اي بود كه فصلها رو كنترل ميكرد.‏

ارينيه ها (‏Erinye‏) خدايان منزجر كننده بودن از نظر اخلاقی با بقيه خيلي فرق داشتن. اونا وقتي كه زمين از ‏خون آلت تناسلي جدا شده، اورانوس آلوده شده بود، از زمين بيرون اومده بودن. با وجود اينكه اونا خيلي وحشتناك ‏بودند،اما نقش مهمي تو دنيا داشتند:‏
تعقيب كردن كساني كه خويشاوندان خودشونو كشته بودند.‏

[kaveh_d]

خوب ، تا حالا با خدایان زیادی آشنا شدید. هرکدوم از این خداها برای خودشون داستانها و ماجراهای زیادی دارن ‏که من برای اختصار ازشون صرف نظر کردم. اگه لازم بشه بعدا بهشون مپردازیم. ‏

تا فرصتی بعد...‏
‏ ‏
‏ ‏
‎ ‎

[ایرانی آزاد]

سلام . متنتون رو هنوز نخوندم ولی مطمئنا بسیار عالی و زیباست . ممنون و موفق باشید و امیدوارم تاپیک رو نیمه کاره نذارید.

[Dark Knight]

راستش من زیاد دنبال منابع فارسی نرفتم و اطلاع زیادی تو این زمینه ندارم. ظاهرا شما مطالعاتت تو این ‏زمینه از من بیشتره. من فقط ترجمه کتابهای انه اید، ایلیاد و ادیسه رو به فارسی دیدم.‏

اگه با انگلیسی مشکلی نداری سه تا سایت زیر مطالب جالبی تو این زمینه داره، که فکر کنم برات جالب باشه:‏

این سایت که تحت نظر دانشگاه ویکتوریا هست، کارش جمع کردن متون و عکسهای موجود روی اینترت، در ‏مورد افسانه های یونانی و رومی هست: ‏
http://web.uvic.ca/grs/bowman/myth

این سایت جالب هم اطلاعات خوبی در مورد خدایان ، قهرمانان و هیولاهای افسانه های یونان نوشته:‏
http://www.mythweb.com‏/‏

تو این سایت هم متن انگلیسی بسیاری از افسانه ها رو میتونیین پیدا کنید:‏
http://www.perseus.tufts.edu‏/‏

امیدوارم که کمی بکنه .‏

کاوه جان عالی بود دستت درد نکنه / اميدوارم این تاپيک تداوم داشته باشه / فقط راستش MythWeb و Perseus برا 'م باز نشدن

وای اگر بدونی این جدول چه کمک بزرگی هست / فکر کنم بايد يه پرينت ازش بگيرم به اتاق'م بزنم / عالی بود